Pul "ölür", banklarda əmanət faizləri artmır - SƏBƏB

ƏMANƏT FAİZİNİ DƏRHAL GÖTÜR

“İnflyasiyanın artması fonunda real faizlər azalmaqda davam edir”.

Index.az xəbər verir ki, bunu faiz dəhlizinin parametrlərinin elan edilməsinə dair mətbuat konfransında Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov bildirib.

Onun sözlərinə görə, manatla depozitlərin artım tempi kredit borclarının artım tempini üstələdiyindən bank sistemində likvidlik yüksək olaraq qalır: “Bank sisteminin likvidlik mövqeyində struktur profisitinin olması banklaraarası pul bazarında faizlərin və dövlət qiymətli kağızlarının gəlirliliyinin aşağı səviyyədə formalaşmasını şərtləndirir. Ötən toplantıdan keçən dövrdə (17 Sentyabr 2021-29 Oktyabr -2021- dövründə - red) depozitlər və kreditlər üzrə nominal faizlərdə əhəmiyyətli dəyişiklik baş verməmişdir. İnflyasiyanın artması fonunda real faizlər azalmaqda davam edir”.

Qeyd edək ki, bu il Azərbaycan Mərkəzi Bankı 2 dəfə faiz artıraraq uçot dərəcəsini 6,25%-dən 7%-ədək qaldırıb. Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsini artıması depozit faizlərinin artması ilə nəticələnmir.

BANKLAR MANATA 6-10% TƏKLİF EDİR, PUL İSƏ 10% DƏYƏRDƏN DÜŞÜR

Qeyd edək ki, Azərbaycan banklarında manat əmanətləri üzrə illik faiz dərəcələri bu il 6-10% civarında dəyişir. 2021-ci ilin sonunda isə ölkəmizdə illik inflyasiyanın 10%-i keçə biləcəyi gözlənilir. Mərkəzi Bankın məlumatına görə, 01 Oktyabr 2021-ci il tarixinə Azərbaycanda depozitlər və əmanətlər üzrə orta faiz dərəcəsi 8,54% təşkil edib. Bu nisbət 2020-ci ilin əvvəlində 9,27%, 2021-ci ilin əvvəlində isə 8,61% təşkil etmişdi.

Azərbaycan Mərkəzi Bankının yenilənmiş proqnozuna görə, 2021-ci ilin yekununda Azərbaycanda illik inflyasiyanın 9,5% - 10,5% civarnda olacağı gözələnilir.

“Yenilənmiş proqnozlara görə, cari ildə orta illik inflyasiyanın 6,2%-6,5%, illik inflyasiyanın isə 9,5%-10,5% səviyyəsində olacağı gözlənilir. 2022-ci ildə isə fundamental amillərin dəyişməz qaldığı şərtində illik inflyasiyanın 5,6% səviyyəsində təşkil edəcəyi nəzərdə tutulur”, - Elman Rüstəmov deyib.

Azərbaycanda inflyasiya tempinin yüksəlməsi müşahidə olunur. Rəsmi statistikaya görə, Sentyabr ayında aylıq inflyasiya 1,8%, 12 aylıq inflyaiya isə 8,5% təşkil edib. Orta illik inflyasiya yanvar-sentyabr aylarında 5,2%, orta illik baza inflyasiya isə (dövlət tənzimlənməsi tətbiq edilən qiymətlər və mövsümə həssas kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətləri nəzərə alınmayan inflyasiya) 3,3% olub.

Real faiz = Nominal faiz - inflyasiya

Nominal faiz bazarda formalaşan və ya banklar tərəfindən müəyyən olunan faizdir. Real faizi tapmaq üçün nominal faizdən inflyasiya faizi çıxılmalıdır. Əgər 2021-ci ilin sonunda Azərbaycanda inflyasiya 10%-ə çatarsa, banklara illik 6-10% ilə manat əmanəti yatıranlar ya zərərə düşəcəklər (çünki real faiz mənfi olcaqdır) ya qazanc əldə etməyəcəklər.

ZAMİNSİZ KOMİSSİYASIZ NAĞD KREDİT